Texas \u00dcniversitesi’nde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada, \u00f6\u011frencileri 3 gruba ay\u0131rm\u0131\u015flar. \u0130lk gruba, kendileriyle alakas\u0131 olmayan bir konuda, her g\u00fcn 10 dakika yazmalar\u0131 istenmi\u015f. \u0130kinci gruba, ‘bu hayatta ba\u015f\u0131n\u0131za gelen en k\u00f6t\u00fc \u015feyi yaz\u0131n’ denmi\u015f. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc gruba da, bu hayatta ba\u015f\u0131n\u0131za gelen en k\u00f6t\u00fc \u015feyi ve o tecr\u00fcbenizin bug\u00fcnk\u00fc hayat\u0131n\u0131za etkisini yaz\u0131n, ‘ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z o tecr\u00fcbe, sizce bug\u00fcn sizi nas\u0131l etkiliyor’ denmi\u015f. 3 gruptaki \u00f6\u011frenci de bir s\u00fcre takibe al\u0131nm\u0131\u015f. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemleri, ka\u00e7 kere hastaland\u0131klar\u0131, doktor randevular\u0131, insan ili\u015fkileri, derslerdeki ba\u015far\u0131lar\u0131.. takip edilmi\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Birinci grupta, alakas\u0131z bir konuda d\u00fczenli yazan grupta olumlu hi\u00e7 bir de\u011fi\u015fiklik g\u00f6zlenmemi\u015f. \u0130lgin\u00e7 bir \u015fekilde, ba\u015flar\u0131na gelen en k\u00f6t\u00fc tecr\u00fcbeyi yazan, ka\u011f\u0131da d\u00f6kebilmi\u015f grupta da bir de\u011fi\u015fiklik g\u00f6zlenmemi\u015f. Ancak, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fad\u0131klar\u0131 k\u00f6t\u00fc olaylar\u0131, ve onlar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc hayatlar\u0131na etkisini yazan grupta olumlu y\u00f6nde pek \u00e7ok de\u011fi\u015fiklik g\u00f6zlenmi\u015f. Yani sadece k\u00f6t\u00fc olaylar\u0131 dile getirmek, yazmak, sistemden \u00e7\u0131karmak tek ba\u015f\u0131na i\u015fe yaram\u0131yor. \u0130nsanlar, hayatta ya\u015fad\u0131klar\u0131 olumsuz tecr\u00fcbeleri kendilerine ve ba\u015fkalar\u0131na itiraf edebiliyorlar ve bu hi\u00e7 yoktan, i\u00e7inde bast\u0131r\u0131p gizlemekten \u00e7ok daha iyi bir \u015fey. Ancak sadece dile getirmek yeterli olmayabiliyor. iyile\u015fmenin olabilmesi i\u00e7in, ge\u00e7mi\u015f tecr\u00fcbelerin bug\u00fcnk\u00fc hayatlar\u0131na etkisini de g\u00f6rebilmeleri, aradaki ba\u011flant\u0131y\u0131 kurabilmeleri gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n
Sadece olan biteni anlatmak yerine, duygulara ve bunlar\u0131n \u015fu anki ya\u015fama, ruh haline etkisine yer vermek gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc terapisel olarak, bir olay\u0131 sadece bilmek, anlamak iyile\u015fme i\u00e7in yeterli olmuyor. Duygular\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek, ya\u015fanan olaylar\u0131n ki\u015finin ki\u015fili\u011fine, yap\u0131s\u0131na, duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131na, psikolojisine olan etkisini de anlayabilmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca bu yaz\u0131 i\u015fleminin, bilgisayar yerine ka\u011f\u0131t kalemle yap\u0131lmas\u0131, etkisini daha da artt\u0131rabiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalemle yazmak, klavye ile yazmaktan daha farkl\u0131 ve etkili. <\/p>\n\n\n\n
Her g\u00fcn d\u00fczenli olarak 10 dakika yaz\u0131labilir, her yaz\u0131\u015fta tek bir tecr\u00fcbe \u00fczerine odaklan\u0131labilir, haftada 3-4 kez d\u00fczenli olarak yaz\u0131labilir. \u00d6nce ge\u00e7mi\u015f tecr\u00fcbelere odaklan\u0131p, oradan yola \u00e7\u0131karak bug\u00fcne olan etkisi \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilece\u011fi gibi, \u015fu anda ya\u015fanan bir olay\u0131n, verilen bir tepkinin, hissedilen bir duygunun asl\u0131nda nerede geldi\u011fi, ge\u00e7mi\u015fteki kayna\u011f\u0131 \u00fczerine odaklan\u0131labilir. Bug\u00fcnden ge\u00e7mi\u015fe bir ba\u011flant\u0131-k\u00f6pr\u00fc kurarak da yaz\u0131labilir. <\/p>\n\n\n\n
Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, bu \u015fekilde d\u00fczenli yaz\u0131 terapisinin, PTSD, anksiyete, depresyon, OCD, kendine g\u00fcven eksikli\u011fi, insan ili\u015fkileri, ileti\u015fim becerileri \u00fczerinde olumlu etkileri oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. <\/p>\n\n\n\n
Yazma eylemi, ki\u015fiye ayna tutan, duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00e7ark\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fcrme olay\u0131 diyebiliriz. \u00dcstelik ki\u015fi, sadece kendisi i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131 zaman bu eylem \u00e7ok daha iyile\u015ftirici oluyor. Bir ba\u015fka ki\u015finin okumayaca\u011f\u0131n\u0131, kimsenin yorumuna, yarg\u0131s\u0131na, \u00f6nyarg\u0131s\u0131na, ele\u015ftirisine maruz kalmayaca\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcveni ile duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ka\u011f\u0131da d\u00f6kmeye, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tecr\u00fcbelerin ki\u015fili\u011fine ve bug\u00fcn\u00fcne olumlu ya da olumsuz etkilerini g\u00f6rmeye, ba\u011flant\u0131lar\u0131 kurmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman zihnindeki perdeler aralanmaya, sisler da\u011f\u0131lmaya ba\u015fl\u0131yor. \u015eu an durdu\u011fu noktadan d\u00f6n\u00fcp ge\u00e7mi\u015fe bakmak ve o ge\u00e7mi\u015fle bug\u00fcn\u00fc birbirine ba\u011flamak, \u00f6n\u00fcn\u00fcn ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Mesela.. Tamamen hayali ama muhtemelen tan\u0131d\u0131k bir tablo:<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\u0130lkokul 3. s\u0131n\u0131fta idim, bir g\u00fcn \u00f6\u011fretmenim beni tahtaya s\u0131nava kald\u0131rd\u0131. Sorular\u0131 bilemedim. Herkesin \u00f6n\u00fcnde beni azarlad\u0131. K\u00f6\u015fede tek ayak \u00fcst\u00fcnde cezaya b\u0131rakt\u0131. Galiba bu s\u0131rada baz\u0131 arkada\u015flar\u0131m bana g\u00fcl\u00fcyorlard\u0131.. Bug\u00fcn, topluluk \u00f6n\u00fcnde konu\u015fmam gerekti\u011fi zaman elim aya\u011f\u0131m titremeye ba\u015fl\u0131yor, sesim titriyor hatta sesim hi\u00e7 \u00e7\u0131km\u0131yor. Bir an \u00f6nce oradan ka\u00e7\u0131p kurtulmak istiyorum. Yer yar\u0131lsa da i\u00e7ine girsem diyorum. Hayattaki en b\u00fcy\u00fck korkum, insanlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde rezil olmak olmak. Bir hata yapt\u0131\u011f\u0131mda \u00e7ok sinirleniyorum. Birileri, iyi niyetle bile bana g\u00fclseler o an kan beynime s\u0131\u00e7r\u0131yor, \u00e7ok sinirleniyorum.. Ayn\u0131 \u015fey \u00e7ocuklar\u0131m\u0131n ba\u015f\u0131na gelecek diye \u00e7ok korkuyorum. Benim \u00f6\u011fretmenim erkekti, belki de o y\u00fczden erkek \u00f6\u011fretmenlerden ho\u015flanm\u0131yorum, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131n kad\u0131n \u00f6\u011fretmenleri olsun istiyorum.. gibi gibi gibi.. Tecr\u00fcbeler sizin, ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n size ne hissettirdi\u011fini en iyi ve en g\u00fczel siz biliyorsunuz. Sizi, en iyi anlayacak ki\u015fi yine sizsiniz. Aradaki ba\u011flant\u0131lar\u0131 kuracak olan ki\u015fi de sizsiniz. Bessel van der Kolk, bir terapistin asl\u0131nda tek bir g\u00f6revi var diyor, dan\u0131\u015fan kendi i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda t\u00fcm bu ba\u011flant\u0131lar\u0131 kurup, ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 anlamland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca az m\u00fcdahele ile, dan\u0131\u015fan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 derleyip toplama eylemi s\u0131ras\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca az rahats\u0131z ederek, onun i\u00e7erde olup biteni farketmesine yard\u0131mc\u0131 olmak, ba\u011flant\u0131lar\u0131 kurmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak. Bu kadar. Bir terapistin en \u00f6nemli ve belki de tek g\u00f6revi budur. Terapiyi as\u0131l yapan, dan\u0131\u015fan\u0131n kendisidir. Terapist sadece, kendi yolundan daha \u00f6nce y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f birisi olarak, yine kendi yolunda y\u00fcr\u00fcyen bir ba\u015fkas\u0131na az ama \u00f6z yolda\u015fl\u0131k etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fe, bu \u015fekilde ba\u011flant\u0131 kuracak \u015fekilde yazmakla ba\u015flayabilirsiniz. A\u011fir tecr\u00fcbelerden de\u011fil, nisbeten daha hafif olan, kald\u0131rabilece\u011finiz olaylardan i\u015fe ba\u015flayabilirsiniz. Kendinizi zorlaman\u0131z i\u015fe yaramayaca\u011f\u0131 gibi, daha da k\u00f6t\u00fc hissetmenize sebep olabilir. Damlaya damlaya g\u00f6l olur misali, az, \u00f6z ama d\u00fczenli olan bir eylem uzun vadede \u00e7ok daha faydal\u0131d\u0131r. 3 g\u00fcnde hasta olmuyoruz, 5 g\u00fcnde psikolojimiz bozulmuyor. Bozulmaya giden yol, y\u0131llar al\u0131yor. Y\u0131llarca ayn\u0131 tecr\u00fcbelere maruz kal\u0131p, y\u0131llarca ayn\u0131 duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnce kal\u0131plar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fad\u0131ktan sonra, 3 g\u00fcnde, 5 g\u00fcnde bir iyile\u015fme ve de\u011fi\u015fim ne sa\u011fl\u0131kl\u0131 olur, ne kal\u0131c\u0131 olur, ne de do\u011fru olur. Yolun uzun olmas\u0131 korkutucu, cesaret k\u0131r\u0131c\u0131 olabilir. Ancak Lao Tzu’nun dedi\u011fi gibi, binlerce kilometrelik yol, tek bir ad\u0131mla ba\u015flar. Kimse bir anda, tek bir ad\u0131mla 1000 kilometrelik yolu katedemez. Yolun kendisi, o yolda y\u00fcr\u00fcme tecr\u00fcbesi bile tek ba\u015f\u0131na, ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na iyile\u015ftirici bir tecr\u00fcbedir.<\/p>\n\n\n\n
Sevgiler.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Kaynaklar:<\/p>\n\n\n\n
Bessel van der Kolk<\/a><\/p>\n\n\n\n