Ya\u015fanan ac\u0131, stresli, \u00fcz\u00fcc\u00fc olaylar\u0131n insana b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 belki de en olumsuz miras, insan\u0131n bedenine, h\u00fccrelerine kadar n\u00fcfuz etmesi, s\u0131zmas\u0131 ve orada s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalmas\u0131. Olaylar ge\u00e7ip gitse, ki\u015fi art\u0131k onlar\u0131 hat\u0131rlamasa, haf\u0131zas\u0131ndan sildi\u011fini zannetse bile, hissedilen t\u00fcm korku, panik, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, k\u0131zg\u0131nl\u0131k, k\u0131rg\u0131nl\u0131k bedende, sinir sisteminde dola\u015fmaya devam ediyor. Ki\u015fi, nedenini anlamad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fekilde s\u00fcrekli patlamaya haz\u0131r, k\u0131zg\u0131n, k\u0131rg\u0131n, korkulu, panik, stresli, h\u00fcz\u00fcnl\u00fc veya her an k\u00f6t\u00fc bir \u015fey olacakm\u0131\u015f hissi ile ya\u015f\u0131yor. Kendisini ne kadar rahatlatmaya, sakinle\u015fmeye, mutlu etmeye \u00e7al\u0131\u015fsa da bunu tam olarak ba\u015faram\u0131yor. \u0130\u00e7inden \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131 bir korku, panik, mutsuzluk sarmal\u0131 i\u00e7inde s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalm\u0131\u015f olarak ya\u015famaya devam ediyor. Bu hal uzun vadede hem a\u015f\u0131r\u0131 hormon \u00e7al\u0131\u015f\u0131m\u0131 sebebiyle kalp, tansiyon, \u015fekerle ba\u015flayan ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi hastal\u0131klar\u0131na, kansere kadar uzanan fiziksel rahats\u0131zl\u0131klara yol a\u00e7\u0131yor, hem de depresyon, anksiyete, panik atak gibi psikolojik rahats\u0131zl\u0131klara uzan\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n
Bu konuda en son gelinen a\u00e7\u0131klama, siz atlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, unuttu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcnseniz de, hatta hi\u00e7 hat\u0131rlamasan\u0131z da, bedeniniz her \u015feyin kayd\u0131n\u0131 tutuyor ve unutmuyor. Tutulan bu kay\u0131t sebebiyle de, 5 ya\u015f\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131 bir korku, 45 ya\u015f\u0131nda ki\u015finin nedenini \u00e7\u00f6zemedi\u011fi bir \u015fekilde mutsuz olmas\u0131na sebep oluyor. Ortada g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hi\u00e7 bir sebep yok, her \u015feyim var, hayat\u0131m da gayet yolunda, peki o zaman ben neden bir t\u00fcrl\u00fc mutlu olam\u0131yorum? Nank\u00f6r m\u00fcy\u00fcm? Doyumsuz muyum? Benim neyim var? Neden hi\u00e7 bir \u015fey mutlu olmama, tatmin olmama yetmiyor?<\/p>\n\n\n\n
Bu sorular\u0131n cevab\u0131 genelde travma tecr\u00fcbesinde yat\u0131yor. \u00c7ocuklukta ya\u015fanan, s\u00fcrekli maruz kal\u0131nan \u015fiddet olabilir. Ya da daha sonraki ya\u015flarda ya\u015fanm\u0131\u015f, hayati tehlike ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakm\u0131\u015f ani bir \u015fok olabilir. Hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u015fey olabilir, hi\u00e7 hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z tecr\u00fcbeler olabilir. Beden, o anda s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalm\u0131\u015f, donmu\u015f oldu\u011fu i\u00e7in, aradan 50 sene ge\u00e7se bile beden ve zihin i\u00e7in asl\u0131nda zaman hi\u00e7 akmam\u0131\u015ft\u0131r. Her an yeniden ve yeniden, olay\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 anda, ya\u015fanan ac\u0131 tecr\u00fcbeyi yeniden ve yeniden ya\u015famaktad\u0131r. Zaman her \u015feyin ilac\u0131d\u0131r s\u00f6z\u00fc, travma i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc travmay\u0131 kaydeden alanlar i\u00e7in zaman kavram\u0131 yoktur. Sadece ‘an’ vard\u0131r. S\u0131k\u0131\u015f\u0131p kald\u0131klar\u0131 andan \u00e7\u0131kamazlar. Ya\u015f ilerler, zaman ki\u015fi i\u00e7in ge\u00e7er ama travman\u0131n s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kald\u0131\u011f\u0131 noktalar hala o travma an\u0131nda ya\u015famaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm bu karma\u015f\u0131k sistem sonucu da ki\u015fide b\u00f6l\u00fcnme meydana gelmeye ba\u015flar. Bedenindeki sinir sistemleri, h\u00fccreler ge\u00e7mi\u015f ac\u0131 tecr\u00fcbeleri yeniden ve yeniden ya\u015farken, hayat\u0131nda her \u015feyin yolunda gitti\u011fini zanneden ki\u015fi neden bir t\u00fcrl\u00fc mutlu olamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayamaz, i\u00e7indeki huzursuzlu\u011fu \u00e7\u00f6zemez, neden her an k\u00f6t\u00fc bir \u015fey olacakm\u0131\u015f d\u00fcnya ba\u015f\u0131na y\u0131k\u0131lacakm\u0131\u015f korkusu ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayamaz. <\/p>\n\n\n\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc normalde, zaman\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131nda rahatlama pozisyonunda olmas\u0131 gerekn otomatik sinir sistemi, ka\u00e7ma-sava\u015fma ya da donup kalma pozisyonunda, her an bir sald\u0131r\u0131ya haz\u0131r halde, korku i\u00e7inde beklemektedir. Korku her zaman korku olarak kendisini d\u0131\u015far\u0131ya vurmaz. Bazen \u00f6fke olarak d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kar. En sinirli, agresif insanlar asl\u0131nda i\u00e7ten i\u00e7e en \u00e7ok korku i\u00e7inde ya\u015fayan insanlar olabilirler. Yine \u00fcz\u00fcnt\u00fc duygusu, \u00f6fke olarak kendisini g\u00f6sterebilir. Bazen k\u0131zg\u0131nl\u0131k hissi, k\u00fcsk\u00fcnl\u00fck olarak d\u0131\u015far\u0131ya vurabilir. T\u00fcm bu karma\u015fa, ki\u015fide inan\u0131lmaz bir kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ve insan ili\u015fkilerinde \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit soruna yola a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n
Peki o zaman nerden ba\u015flayaca\u011f\u0131z? Nas\u0131l ilerleyece\u011fiz? Bedende s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalm\u0131\u015f ge\u00e7mi\u015f travmalar\u0131 nas\u0131l \u00e7\u00f6zece\u011fiz? Nas\u0131l iyile\u015fece\u011fiz?<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn art\u0131k, bedeni tedavi s\u00fcrecine dahil etmeden tam bir iyile\u015fme olmayaca\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131yor. Bedeni \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak, harekete ge\u00e7irmek gerekiyor ki kas\u0131l\u0131p kalm\u0131\u015f beden gev\u015femeye, rahatlamaya ba\u015flas\u0131n. Donmu\u015f hat\u0131ralar \u00e7\u00f6z\u00fclmeye ba\u015flas\u0131n. Silik, c\u0131l\u0131z olan nefes g\u00fc\u00e7lenmeye ba\u015flas\u0131n. Bir bedeni oldu\u011funu unutmu\u015f olan insan, yeniden v\u00fccudu ile, nefesi ile ba\u011flant\u0131 kurmaya ba\u015flas\u0131n. Beden hareket etmeye ba\u015flad\u0131k\u00e7a, beyindeki ba\u011flant\u0131lar yeniden kurulmaya ba\u015flas\u0131n. Yetersiz \u00e7al\u0131\u015fan beyin b\u00f6lgeleri hareketlenmeye ba\u015flas\u0131n. A\u015f\u0131r\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan ve ki\u015fiyi gereksiz yere \u00f6fkeye, pani\u011fe, korkuya s\u00fcr\u00fckleyen alanlar sakinle\u015fmeye ba\u015flas\u0131n. <\/p>\n\n\n\n
Peki madem bu kadar kolay, neden o kadar da kolay de\u011fil? \u00c7\u00fcnk\u00fc, en basit eylem olan nefes al\u0131p verme bile basit bir eylem de\u011fil. \u00d6zellikle de travma ya\u015fam\u0131\u015f ki\u015filer i\u00e7in. \u00c7ocukken \u015fiddete maruz kal\u0131rken b\u00fcy\u00fck ihtimalle korkudan nefesini tutmak zorunda kalan ki\u015fi, hayat\u0131n\u0131n geri kalan\u0131nda hi\u00e7 fark\u0131na varmadan nefesini tutarak, derin, diyaframdan nefes almay\u0131 unutarak ya\u015f\u0131yor. Basit bir derin nefes al\u0131p verme eylemi bile ki\u015fiye, fark\u0131na varmasa bile ge\u00e7mi\u015f tecr\u00fcbelerini hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in istemsizce paniklemesine sebep olabiliyor. Nefes egzersizleri s\u0131ras\u0131nda nedenini anlamadan kendisini huzursuz hissedebiliyor. <\/p>\n\n\n\n
Ayn\u0131 pani\u011fi ya da huzursuzlu\u011fu spor ya da egzersiz yaparken de ya\u015fayabiliyor ki\u015fi. Spor s\u0131ras\u0131nda h\u0131zlanan nefes ve kalp at\u0131\u015flar\u0131, artan kan bas\u0131nc\u0131, ki\u015fi fark\u0131na varmasa bile bedenine ve zihnine ge\u00e7mi\u015f tecr\u00fcbeleri s\u0131ras\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 biyolojik de\u011fi\u015fiklikleri hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, nefesini h\u0131zland\u0131racak, kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 artt\u0131racak eylemlerden ka\u00e7\u0131n\u0131yor. Kendisini koruma ihtiyac\u0131, her \u015feyin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7iyor. Korku, ilerlemenin \u00f6n\u00fcne set \u00e7ekiyor. Egzersiz, psikolojik rahats\u0131zl\u0131klar, depresyon, anksiyete i\u00e7in en iyi re\u00e7etelerden birisi ancak spora ba\u015flayabilmek i\u00e7in a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken duvar baz\u0131 insanlara \u00e7ok zor, \u00e7ok y\u00fcksek gelebiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Peki nereden ba\u015flayaca\u011f\u0131z? Eski korkular\u0131m\u0131z\u0131 (bedende s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kald\u0131klar\u0131 i\u00e7in asl\u0131nda hala bug\u00fcn gibi tazeler) uyand\u0131rmadan nas\u0131l bedenimizi hareket ettirmeye ba\u015flayaca\u011f\u0131z?<\/p>\n\n\n\n
En hafif, en basit ad\u0131m, sabah uyand\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hen\u00fcz yataktan kalkmadan \u00f6nce ve gece yatt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda uykudan hemen \u00f6nce bedenimizi kas\u0131p gev\u015fetmekle ba\u015flayabiliriz. \u00d6nce ellerimizi yumruk yap\u0131p s\u0131karak, yava\u015f yava\u015f ayn\u0131 anda kollar\u0131m\u0131z\u0131 s\u0131karak, bacaklar ve t\u00fcm bedeni s\u0131karak ve sonra yava\u015f\u00e7a gev\u015feterek.. Yeniden t\u00fcm bedeni ad\u0131m ad\u0131m s\u0131k\u0131p, yeniden gev\u015feterek. Bunun d\u00fczenli olarak sabah ak\u015fam yap\u0131lmas\u0131, yava\u015f yava\u015f bir sonraki hareketlere ge\u00e7ilmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir. <\/p>\n\n\n\n
Bir di\u011fer, nisbeten ki\u015fiyi fazla \u00fcrk\u00fctmeden yap\u0131labilecek hareket, ellerimizi duvara dayayarak duvar\u0131 itmeye \u00e7al\u0131\u015fmak. Bu hareketi, bir ba\u015fka insanla da yapabilirsiniz. \u00d6zellikle \u00e7ocuklar bu t\u00fcr oyunlar\u0131 sevebiliyorlar. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131z varsa ya da e\u015finizle ya da bir arkada\u015f\u0131n\u0131zla, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 avu\u00e7 i\u00e7lerinizi birbirine dokundurup birbirinizi itebilirsiniz. Hi\u00e7 kimse yoksa etraf\u0131n\u0131zda, duvar\u0131 iterek \u00e7al\u0131\u015fabilirsiniz. En \u00f6nemlisi, bunlar\u0131 her g\u00fcn d\u00fczenli yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmak. B\u00f6ylece zamanla, bir sonraki a\u015famalara ge\u00e7ebilmek i\u00e7in cesaretiniz artar. Damlaya damlaya g\u00f6l olur.<\/p>\n\n\n\n
Bunlar en basit ilk ad\u0131mlar ancak baz\u0131 insanlar i\u00e7in bunlar\u0131 yapabilmek bile b\u00fcy\u00fck \u00e7aba gerektirebiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Yapmaktan ho\u015flanaca\u011f\u0131n\u0131z hareketler \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Mesela, oyun havas\u0131 a\u00e7\u0131p her g\u00fcn 5 dakika kendi kendinize oynaman\u0131z bile m\u00fczik ve hareketi birle\u015ftiren, gayet iyile\u015ftirici bir eylem. T\u00fcm d\u00fcnyada, her k\u00fclt\u00fcrde m\u00fczik ve beden hareketlerini birle\u015ftiren folklorik hareketler bo\u015funa \u00fcretilmemi\u015f. Ritmik hareketler, ritmik m\u00fczik e\u015fli\u011finde kafa sallama, el, kol, bacak hatta t\u00fcm bedeni hareket ettiren eylemler.. bu esnada kan bas\u0131nc\u0131n\u0131n artmas\u0131, kalp at\u0131\u015flar\u0131n\u0131n h\u0131zlanmas\u0131.. t\u00fcm bunlar sinir sistemini d\u00fczenleyen ve ki\u015fiyi sakinle\u015ftiren eylemler. Yani en az\u0131ndan, normal \u015fartlar alt\u0131nda. Ama denildi\u011fi gibi, baz\u0131 insanlar i\u00e7in bu tecr\u00fcbeler, ge\u00e7mi\u015f korku dolu anlar\u0131 hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in korkutucu, \u00fcz\u00fcc\u00fc eylemler olabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Peki egzersiz nas\u0131l oluyor da i\u015fe yar\u0131yor? Uzun s\u00fcre strese, korkuya maruz kalmak, ki\u015finin korku duygusunu yat\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olan, beyindeki hippocampus b\u00f6lgesinin k\u00fc\u00e7\u00fclmesine ve etkinli\u011fini yitirmeye ba\u015flamas\u0131na sebep oluyor. Yani ki\u015fi hayat ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda cesaretini yitiriyor, korkakla\u015f\u0131yor. Her an ba\u015f\u0131na k\u00f6t\u00fc bir\u015fey gelecekmi\u015f ve ba\u015f\u0131na gelenle asla ba\u015fedemeyecekmi\u015f korkusuyla ya\u015f\u0131yor. Ba\u015f\u0131ma ne gelirse gelsin, ben bir yolunu bulur \u00fcstesinden gelirim duygusunu unutuyor. \u0130\u015fte egzersiz, d\u00fczenli egzersiz,hippocampus b\u00f6lgesinin yeniden b\u00fcy\u00fcmesine ve etkili bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyor. Askerlik mesle\u011finde d\u00fczenli egzersiz sadece fiziksel kondisyon kazanmak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131yor. Ki\u015finin cesaretinin artmas\u0131 ve korku duygusunu altedebilmesi i\u00e7in de d\u00fczenli ve yo\u011fun egzersiz gerekiyor. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda egzersizin mutluluk hormonu salg\u0131lan\u0131m\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131nda ve stres hormonunun az salg\u0131lanmas\u0131nda da etkileri var. Art\u0131k egzersizin depresyon, mutsuzluk, \u00f6fke, duygu kontrol\u00fc vb durumlar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki faydalar\u0131, say\u0131lamayacak kadar \u00e7ok ara\u015ft\u0131rma ile ispatlanm\u0131\u015f durumda. Sporun d\u0131\u015f\u0131nda dans, \u00f6zelikle de h\u0131zl\u0131 hareket etmeyi gerektiren danslar, halk oyunlar\u0131, oyun havalar\u0131, zumba ve akl\u0131n\u0131za gelebilecek nice h\u0131zl\u0131 eylem ayn\u0131 ama\u00e7la kullan\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
Bir sonraki yaz\u0131m\u0131z, gayet yava\u015f, a\u011f\u0131r, hi\u00e7 bir \u015fey yapm\u0131yormu\u015fsunuz hissi veren ancak MR \u00e7ekimleri ile beyne, bedene faydas\u0131 ispatlanm\u0131\u015f, duygular\u0131n\u0131z\u0131 kontrol etmenize yard\u0131mc\u0131 olabilecek yoga, tai chi, chi gong gibi nefesinizi d\u00fczenleyen, bedeninizle ba\u011flant\u0131 kurman\u0131z\u0131 sa\u011flayan, yava\u015f ama emin ad\u0131mlarla sizi ilerleten uzakdo\u011fu hareketleri \u00fczerine olacak.<\/p>\n\n\n\n
Sevgiler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ya\u015fanan ac\u0131, stresli, \u00fcz\u00fcc\u00fc olaylar\u0131n insana b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 belki de en olumsuz miras, insan\u0131n bedenine, h\u00fccrelerine kadar n\u00fcfuz etmesi, s\u0131zmas\u0131 ve orada s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalmas\u0131. Olaylar ge\u00e7ip gitse, ki\u015fi art\u0131k onlar\u0131 hat\u0131rlamasa, haf\u0131zas\u0131ndan sildi\u011fini zannetse bile, hissedilen t\u00fcm korku, panik, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, k\u0131zg\u0131nl\u0131k, k\u0131rg\u0131nl\u0131k bedende, sinir sisteminde dola\u015fmaya devam ediyor. Ki\u015fi, nedenini anlamad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fekilde s\u00fcrekli patlamaya haz\u0131r, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[13,12,21,23,11,22,24,7,10],"class_list":["post-108","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-psikoloji","tag-anksiyete","tag-depresyon","tag-egzersiz","tag-nefes","tag-ptsd","tag-spor","tag-stres","tag-terapi","tag-travma"],"yoast_head":"\n